Het is ons uitgestelde loon!

De column is deze week van: Cees Grimbergen.

Gesproken column ( stem Jan Slotboom )

Op verzoek van ons schreef journalist Cees Grimbergen een column. Grimbergen maakte de serie Zwarte Zwanen voor MAX. En toonde onder andere aan dat Wall Streetbank Goldman Sachs fraudeerde met pensioengeld van de vrachtwagenchauffeurs.

 

Altijd op zoek naar schandalen. Het lijkt Wilders wel.

‘Typisch Grimbergen. Altijd op zoek naar schandalen. Altijd iemand aan de schandpaal nagelen. Maar nooit op zoek naar de oorzaak. Nooit op zoek naar de oplossing. Nooit op zoek naar de waarheid achter de waarheid. Het lijkt Wilders wel.’

Als journalist ben ik gewend aan boosheid van kijkers. Ook trouwens aan lovende reacties en dankbaarheid. De intensiteit van verongelijktheid en woede die na Zwarte Zwanen over ons -en over mij- werd uitgestort, was nieuw voor mij. Die woede was zelfs groter dan die na vele afleveringen over multiculturele thema’s in het door mij gepresenteerde discussieprogramma Rondom 10 (1999-2010).

De man die bovenstaande vergelijking met Wilders maakte, ken ik. Hij weet alles van de rekenrente voor pensioenen. Het is een verstandige zeventiger. Die uit zijn plaat gaat als hij geen gelijk krijgt. Hij is wellicht de persoonlijkheid die, in een tijd vol scheldpartijen en beledigingen op sociale media, overtuigd blijft van zijn eigen beschaving.

Na ieder van de zeven afleveringen Zwarte Zwanen over de uitwassen in de pensioenwereld was minder dan vijf procent van de reacties kritisch, soms uitgesproken negatief. Ik neem kritiek, ook kritiek die een woedende toon heeft, serieus. Altijd. Kenmerk van het overgrootste deel van aangebrande kijkersreacties is echter dat argumenten, een goede verklaring of degelijke onderbouwing ontbreken.

Dit stukje gaat dus niet over de vele schokkende feiten die wij van Omroep MAX in de serie Zwarte Zwanen presenteerden. En niet over de uitwassen. Maar over de mensen voor wie die feiten lastig en onwelgevallig zijn. Zelfs journalisten gingen woedend tegen mij te keer. Neem Joost van Kuppenveld van Het Financiële Dagblad. Die met toestemming van zijn hoofdredacteur over Zwarte Zwanen schreef: ‘Zo’n beetje het dieptepunt van naoorlogse onderzoeksjournalistiek. Met afstand de beroerdste docu's ever op de NPO. Dit was een onsamenhangend, tendentieus en deels onwaar verhaal.’

Deze collega-journalist nam niet de moeite zijn woedende diskwalificatie te onderbouwen met feiten. Jaren lang twitterde hij zijn agressieve teksten over mij en omroep MAX in het rond.

Ook een weekblad als Vrij Nederland maakte de grond met onze serie Zwarte Zwanen gelijk. Bij het voorheen linkse weekblad, waarvoor ik ooit werkte, ging columnist Kees Kraaijeveld tegen Zwarte Zwanen te keer.

‘Grimbergen blijft campagne voeren. En dat moet afgelopen zijn. Waarom? Omdat Grimbergen schade doet. Dit mag de publieke omroep toch niet laten gebeuren? De kijkers van Omroep Max verdienen toch beter? Het is onze taak niet lastercampagnes te voeren en verwarring te zaaien, maar om de waarheid te achterhalen en deze helder over het voetlicht te brengen.’

Vrij Nederland en Kraaijeveld waren niet eerlijk over het belang van deze columnist. Kraaijeveld verzweeg dat het consultancybedrijf van Kraaijeveld -De Argumentenfabriek- vette opdrachten uit de pensioenwereld en van De Nederlandsche Bank (DNB) krijgt. DNB is de toezichthouder op de pensioenfondsen. Deze columnist Kraaijeveld hoort dus bij het pensioenwereldje dat geheimhouding met andermans geld nastreeft, dat fraude onder het tapijt veegt en miljoenen beloningen voor individuele vermogensbeleggers normaal vindt.

‘Zwarte Zwanen is uit op sensatie en verontwaardiging.’ Opdergelijke toon reageerde een aantal kijkers. Via twitter of, een enkeling, rechtstreek via de mail. Bij onderzoek naar de herkomst van deze reacties bleken ze zonder uitzondering afkomstig uit de pensioenfondsenwereld, de pensioenuitvoerders en de omringende pensioenadviesindustrie.

Wat ik leerde van al die reacties? Woede en emotie hangen samen met eigen belang. Onze onderzoeksjournalistiek is bedreigend voor iedereen die een goede boterham eet dankzij het feit dat Nederlanders dagelijks verplicht 85 miljoen in de pensioenpotten stoppen. Kritische programma’s zijn bedreigend voor je eigen positie of omzet als je juist afhankelijk bent van die dagelijkse premiestorting (zondagen meegerekend, dus 365 dagen per jaar).

Angst voor verlies van eigen hachie. Dat is wat velen in pensioenwereld tot woede en emotie richting omroep MAX drijft. Zo enorm simpel is het.

Er is trouwens ook een andere boosheid die veel over mij wordt uitgestort. De gewone werknemers, gepensioneerden en premiebetalers zijn zwaar gepikeerd over de wantoestanden die wij boven water halen.

Over wat je als gewone premiebetaler en burger met die woede moet doen, beloof ik u een volgende column.

Prettige dag.

 

Cees Grimbergen.