Het is ons uitgestelde loon!


Nieuw pensioenstelsel? Begin er gewoon niet aan!

Zowel uitgangspunten als concrete uitwerking deugen niet. 

Bakken met kritiek krijgt de “Wet toekomst pensioenen” die Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil aanbieden aan de Tweede Kamer.

Van 16 december 2020 tot en met 12 februari jl. konden reacties worden ingediend op het concept wetsvoorstel; circa 500 personen en organisaties hebben van die gelegenheid gebruik gemaakt en de (hoofdzakelijk) kritische reacties zullen het kabinet en de Tweede Kamer tot nadenken stemmen. (https://www.internetconsultatie.nl/wettoekomstpensioenen/reacties)

Het pensioenakkoord dat vorig jaar werd gesloten tussen werkgevers, vakbonden en regering roept steeds meer vragen op. Met name de vraag: waar beginnen we in godsnaam aan als alles onzekerder wordt en volgens steeds meer deskundigen waarschijnlijk slechter! 

Uitgangspunten onjuist.

Het kabinet voert met name de crisis van 2008 en de ontwikkeling van de financiële markten daarna aan als argument om het huidige pensioenstelsel “op de schop te nemen”.

“Door de gestaag dalende rente konden de pensioenfondsen steeds moeilijker aan hun verplichtingen voldoen en de pensioenen konden niet of nauwelijks worden aangepast aan de gestegen prijzen. Het huidige stelsel blijkt kwetsbaar en dat heeft tot teleurstellingen geleid en tot afnemend vertrouwen in ons pensioenstelsel”, aldus het kabinet. 

Terecht wijst het Landelijk Actiecomité “Red het pensioenstelsel” er op dat die uitgangspunten van het kabinet niet deugen. (https://redhetpensioenstelsel.nl/).

“Dit is een onjuiste voorstelling van zaken. Feit is immers dat (ook) na de crisis van 2008 de pensioenfondsen een uitstekend rendement bleven maken en hun reserves in de periode 2008-2020 bijna hebben verdriedubbeld van € 592 miljard naar € 1.692 miljard. Wie kan daar een probleem in zien of dat als “kwetsbaar” omschrijven?!”

Bovendien is het niet de dalende rente die problemen veroorzaakt maar de politiek zelf. Die verplicht de pensioenfondsen via een idioot lage rekenrente om het geld op te potten waardoor het niet gebruikt kan worden om de pensioenen aan te passen aan de gestegen prijzen (indexeren). Miljoenen pensioendeelnemers zitten daardoor al meer dan tien jaar op de nullijn en zijn zo’n 20% aan koopkracht van hun pensioen kwijt, ook de mensen die nog werken! Als rekening gehouden zou worden met het werkelijk gemaakte rendement (ongeveer 7% gemiddeld per jaar!) en een (voorzichtige) schatting van het toekomstige rendement dan zouden de pensioenen en de pensioenopbouw gewoon geïndexeerd kunnen worden. Dat had de discussie kunnen voorkomen en maakt het op de schop nemen van het stelsel overbodig. 

Concrete uitwerking deugt ook niet.

In het wetsvoorstel dat er nu ligt is onduidelijkheid troef. Alle uitkeringsregelingen moeten worden omgezet in premieregelingen, de rekenrente komt onder een andere naam terug (projectierendement) maar blijft gebaseerd op de lage marktrente en bij de overgang naar het nieuwe stelsel moeten ouderen genoegen nemen met minder rendement (onder het mom van minder risico). Ook de kritiek op die uitwerking is niet mals. 

Zo spreekt het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) van “ernstige tekortkomingen” in het wetsvoorstel omdat de doelen niet concreet genoeg zijn, alternatieven niet zijn uitgewerkt en het op diverse punten onbegrijpelijk is! 

Diverse deskundigen vrezen dat het nieuwe stelsel er toe gaat leiden dat de komende jaren opnieuw een koopkrachtverlies van 20% gaat optreden. Sommige gepensioneerden gaan op

die manier meemaken dat tussen het begin van hun pensioen en het einde van hun leven het pensioen in waarde bijna gehalveerd zal zijn! 

Professor van Praag formuleert het treffend in het vakblad voor economen, ESB: “Ons huidige systeem is nog steeds volledig levensvatbaar. Sterker nog, het is gunstiger dan wat het pensioenakkoord 2020 ons belooft. Wij roepen daarom op om alle bewegingen naar een nieuw pensioencontract “on hold” te zetten en nog eens rustig te overwegen of wij niet onze kip met gouden eieren aan het slachten zijn”. 

Gelukkig neemt het verzet tegen de kabinetsplannen toe. Zo is er al een verzoek ingediend bij de Tweede Kamer om een parlementaire ondervragingscommissie in te stellen en is er door een zevental belangenorganisaties een samenwerkingsverband opgezet voor een petitie (www.samenvooreeneerlijkpensioen.nl).

Maar er zullen meer acties moeten komen om de miljoenen belanghebbenden duidelijk te maken welk onheil hen te wachten staat. En de boodschap aan de (nieuwe) Tweede Kamer moet zijn: Stop die onzinnige plannen want die leiden tot een pensioenaffaire die vele malen omvangrijker zal zijn dan de toch al verschrikkelijke kinderopvang-affaire!