Het is ons uitgestelde loon!

Overgenomen uit het KBO-Brabant Magazine : ONS Oktober 2020

Interview met Hans van Meerten

De rechtszaak die KBO-Brabant en de Stichting PensioenBehoud medio vorig jaar hebben aangespannen tegen de Nederlandse Staat, wordt gesteund door diverse verenigingen van gepensioneerden en individuele gepensioneerden. De zaak wordt gevoerd door Koen Vermeulen van GMW Advocaten en Hans van Meerten, hoogleraar en advocaat. Van Meerten legt uit waar de procedure om draait. ‘Veel pensioenfondsen hebben een zogeheten uitkeringsregeling – in jargon: een DB-regeling. Daarbij wordt een bepaalde uitkering toegezegd. Een kleiner aantal pensioenfondsen heeft een premieregeling – ook wel DC-regeling. Daarbij wordt alleen

vastgelegd hoeveel premie deelnemers inleggen en is de uitkering een stuk minder zeker. In de praktijk zien we de laatste jaren dat de uitkeringsregelingen in feite premieregelingen zijn: de hoogte van de pensioenen blijkt helemaal niet gegarandeerd. Ze zijn al jaren niet geïndexeerd en soms zelfs gekort. In sommige reglementen van pensioenfondsen wordt zelfs een maximum gesteld aan de premie die werkgevers betalen.

Dat is echt een kenmerk van een premieregeling.’ In de praktijk worden de risico’s van het huidige pensioenstelsel allemaal bij de deelnemers gelegd, stelt Van Meerten. ‘De meesten pensioenregelingen gaan uit van een uitkering die (samen met de AOW) zo’n 70 procent van uw gemiddelde loon is.

Als het niet lukt om dat uit te keren om allerlei redenen, maar ook vanwege de hoge buffers die pensioenfondsen moeten aanhouden – wordt de deelnemer gekort. En daarmee heb je dus in feite een premieregeling met een onzekere uitkering. De Nederlandse gepensioneerden krijgen met andere woorden soms knollen voor citroenen.’

Europese bescherming

De Nederlandse regels zijn geen goede omzetting van de Europese richtlijnen, stelt Van Meerten, die behalve advocaat ook hoogleraar Europees pensioenrecht is aan de Universiteit Utrecht. ‘In de Europese richtlijnen voor pensioenfondsen staan eisen die aan uitkerings- regelingen en premieregelingen worden gesteld. De Europese eisen voor uitkeringsovereenkomsten worden in Nederland van toepassing verklaard op feitelijke premieovereenkomsten.

Dat is niet juist, zo is de inzet van de procedure.’ Europees recht gaat vóór

Nederlands recht en dus gaat Nederland z’n boekje te buiten.

‘We proberen een heel technische discussie voor de rechter te voorkomen. In feite komt het hierop neer: Nederland voldoet niet aan het Europese recht.’

Er wordt soms heel wat gemopperd op ‘Europa’, maar met de Europese pensioenwetgeving moeten we zonder meer blij zijn, vindt Van Meerten. ‘Europa beschermt de eigendomsrechten van de Nederlandse pensioendeelnemers. Het beeld dat “Europa” er met onze pensioenen vandoor zou gaan, is absoluut onterecht. Gelukkig zien ook steeds meer gepensioneerden en verenigingen van gepensioneerden dat in.’

Akkoord

Het kabinet en de vakbonden sloten vorig jaar een akkoord over een nieuw pensioenstelsel. Daarin is afgesproken dat in de (nabije) toekomst iedereen een premieregeling krijgt, omdat een regeling met een gegarandeerde uitkering op termijn niet te betalen is.

Wat betekent dat voor de rechtszaak van KBO-Brabant en de Stichting PensioenBehoud?

‘Vooralsnog niet veel, want het duurt nog jaren voor dat nieuwe stelsel ingaat’, zegt Van Meerten. ‘Het goede nieuws is wel dat het nieuwe stelsel met zijn premieregelingen uitgaat van kleinere buffers bij de pensioenfondsen. De Staat kan in deze rechtszaak dus niet beweren dat het noodzakelijk is dat de fondsen die enorme buffers aanhouden bij regelingen die in de praktijk premieregelingen zijn. Buffers kunnen in theorie dus worden ingezet om de huidige pensioenen te indexeren en te verhogen, maar of dat gaat gebeuren is zeer onzeker.’

De rechtszaak heeft, mede door de coronacrisis, nogal wat vertraging opgelopen.

Inmiddels is bekend dat de eerste zitting op 27 november zal zijn in Den Haag

WIE IS HANS VAN MEERTEN?

Prof. dr. mr. Hans van Meerten is advocaat in Den Haag en daarnaast bijzonder hoogleraar Europees pensioenrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij plaatst de pensioen- problematiek niet alleen in rechtszaken in de Europese context, maar ook in wetenschappelijke artikelen.

Van Meerten is ook adviseur bij consultancybureau Westenbrink. Hij is tevens een van de beide advocaten die namens onder meer KBO-Brabant een rechtszaak tegen de Staat heeft aangespannen over de pensioenen