Het is ons uitgestelde loon!


Accountant Marjan Heemskerk (35) runt als financieel vlogger het platform The Happy Financial en beantwoordt samen met twee andere experts alle vragen over pensioen. © Koen Verheijden


Hier moet je op letten bij je pensioen: ‘grootste misverstand is dat het automatisch goed geregeld is’


Bijna iedereen vindt zijn pensioen belangrijk, maar veel mensen hebben geen idee in hoe het geld voor hun oude dag er bij staat. Dat blijkt uit onderzoek van work-lifeplatform Intermediair en pensioenuitvoerder APG. Jammer, want een vast contract garandeert niet altijd een goed pensioen. Waar kun je zelf op letten en waar moet je jouw werkgever om vragen?

Je hebt een vast contract, een goed inkomen en je weet vrij zeker dat je werkgever elke maand geld voor je oude dag apart legt. Dus dan is je pensioen veilig, toch? Werknemers vinden het weliswaar belangrijk dat hun werkgever de pensioenopbouw regelt, maar wat zo’n pensioenregeling precies inhoudt is niet altijd even duidelijk, bleek laatst uit het Nationaal Arbeidsvoorwaardenonderzoek, uitgevoerd door APG en Intermediair. Daarvoor werden zo’n 7000 werknemers en werkzoekenden in Nederland ondervraagd.

 

Praktijkdeskundigen 

Met je pensioen zal het wel goed komen, denken veel mensen, maar daar valt wel iets op af te dingen. Om te ontdekken wat je er zelf aan kunt doen, spraken we met drie praktijkdeskundigen. 

Hans van Meerten (46) is hoogleraar Europees pensioenrecht aan de Universiteit Utrecht en onderzoekt de manieren waarop Nederlanders meer inzicht en invloed op hun pensioen kunnen krijgen. Gabriella Bettonville (50) is werkzaam bij het kenniscentrum Nibud en accountant Marjan Heemskerk (35) runt als financieel vlogger het platform The Happy Financial. Zij beantwoorden de belangrijkste vragen over jouw pensioen.

Hoe werkt een pensioen nu eigenlijk?

Een pensioen bestaat uit drie onderdelen of ‘pijlers’. Dit zijn de geldbronnen die jou in leven houden wanneer je ophoudt met werken. De eerste pijlers is de uitkering van de Algemene Ouderdomswet, of ‘aow’. Dit is een klein maar vast bedrag dat iedere Nederlander van de overheid ontvangt. De tweede pijler is je pensioenfonds. Dit is het fonds waar je werkgever elke maand een vast bedrag instopt. Het idee is dat fondsbeheerders dit geld kunnen beheren en investeren, zodat je er meer uit terugkrijgt dan je erin stopte. De derde pijler bestaat uit alles wat je zelf regelt, zoals pensioenrekeningen bij de bank of eigen investeringen.

Hoeveel invloed heb ik daar zelf op?

,,Niet heel veel, helaas. De aow is voor iedereen gelijk en de tweede pijler is voor veel mensen al vooraf bepaald. Dat komt omdat meer dan 150 beroepsgroepen een standaard en verplicht pensioenfonds hebben. Zo is bijvoorbeeld iedereen die in de zorg werkt van hetzelfde fonds afhankelijk. 

Hoogleraar Van Meerten is daar niet blij mee: ,,Het grootste misverstand is dat jouw pensioen veilig en automatisch geregeld is. Het wordt nu pijnlijk duidelijk dat dit niet zo is. Je bent vaak verplicht aangesloten bij een pensioenfonds, maar je bent niet op de hoogte van alle risico’s.’’ Eén van die risico’s is de lage rente, waardoor je geld amper groeit. Een goed voorbeeld daarvan vinden we in het pensioenfonds voor de agrarische sector, waar je dankzij de huidige rente duizend euro in kan investeren en over dertig jaar precies hetzelfde bedrag terugkrijgt. ,,Dat soort cijfers zijn natuurlijk waanzin.” 

Het grootste misver­stand is dat jouw pensioen veilig en automa­tisch geregeld is. Het wordt nu pijnlijk duidelijk dat dit niet zo is.

Hans van Meerten, Hoogleraar Europees pensioenrecht

Daarom wordt het steeds belangrijker dat je zelf naar je pensioenvoorziening kijkt en het geld dat je kunt missen apart zet. ,,Als je me vijf jaar geleden had gevraagd of je jouw geld beter op de bank kunt zetten, had ik het meteen afgeraden. Maar nu is het niet meer zo duidelijk.’’ De verantwoordelijkheid is dus aan jezelf om een stevige derde pijler te bouwen.

Wat als mijn beroep geen verplicht pensioenfonds heeft?

Dan wordt de situatie een stuk interessanter. Je werkgever moet nog steeds wettelijk verplicht geld apart leggen, maar nu kun je er over praten. Volgens expert Heemskerk is het belangrijk dat je dit doet. ,,Toen ik als accountant werkte, dacht ik ook dat alles vanzelf geregeld was. Gelukkig had mijn werkgever een pensioenadviseur in dienst. Die keek naar mijn persoonlijk plan en legde uit hoe alles erbij stond.’’

Die informatie wordt nog belangrijker wanneer je werkgever de eerste pijlers niet regelt. Heemskerk: ,,Bij kleinere bedrijven moet je soms een contract ondertekenen dat jou zelf verantwoordelijk stelt. Dan is het handig om een pensioenaanbieder te zoeken die het geld voor jou kan beheren. Je kunt het ook zelf beleggen, maar zo’n pensioenaanbieder is een specialist. Dat is veiliger dan een spaarrekening, want het voorkomt de verleiding het geld eerder op te nemen.’’

Van Meerten raadt daarnaast aan om te kijken naar pensioenaanbieders met ‘PEPP’, een ‘Pan-Europees Pensioen Product’. Dat is een pensioensysteem dat door heel Europa geldig is en waarmee je jouw geld zonder rompslomp of verlies van aanbieder naar aanbieder kunt meenemen. Van Meerten: ,,Het PEPP komt vanaf volgend jaar ook naar Nederland. Informeer daar dus naar.’’

Je kunt het ook zelf beleggen, maar een pensioen­aan­bie­der is een specialist. Dat is veiliger dan een spaarreke­ning

Marjan Heemskerk , Accountant en financieel vlogger

Hoe krijg ik die informatie?

Een pensioenadviseur is het handigst, maar niet iedereen heeft daar toegang toe. Wie het zelf wil doen, moet weten hoe zijn geld er nu voorstaat en wat dat voor de toekomst betekent. Voor het eerste gedeelte is er het ‘UPO’, of Universele Pensioensoverzicht. Dit overzicht krijg je jaarlijks van jouw pensioenfonds. Heemskerk: ,,Dat vertelt precies hoe je geld er op dit moment voorstaat. Het geeft een goed en duidelijk overzicht. Lees het in ieder geval, zodat je kennis van zaken hebt.’’ 

Voor een inzicht van de toekomst is er de Pensioenschijf-van-vijf, een stuk gereedschap van het NIBUD. Bettonville, werkzaam bij dit platform, legt het uit: ,,De Pensioenschijf is een programma op onze website dat speciaal voor dit doel gemaakt is. Je vult je gegevens in en het programma toont precies wat je van je pensioen kunt verwachten. Zo weet je of je genoeg hebt om je plannen uit te voeren.’’

Ik heb geen hoog inkomen. Kan ik dan wel rondkomen?

Bettonville: ,,Iemand die zijn hele leven een laag inkomen heeft, bouwt geen groot pensioen op. Maar het geld dat ze hebben is, samen met hun aow, ongeveer gelijk aan wat ze daarvoor ook al kregen. Hun inkomen verandert dus amper.’’ Kort gezegd moet je dus eerst iets te verliezen hebben voordat je het kwijt kunt raken.

Hoeveel geld heb ik eigenlijk nodig?

Dat hangt maar net van je leven af. ,,Er is geen vuistregel die zegt hoeveel je nodig hebt’’, legt Betonville uit. ,,Het merendeel gepensioneerden komt nu prima rond, maar 33 procent van de ouderen worstelt ermee.’’ Zij verwacht dat dit aantal in de toekomst alleen maar zal stijgen. ,,De huidige ouderen komen uit een tijd waarin stabiliteit van baan en werkgever heel normaal was. Tegenwoordig is dat zeldzamer, dus in de toekomst wordt het alleen maar moeilijker. Daarom is eigen onderzoek en voorbereiding nu extra belangrijk.’’ 

Het merendeel gepensio­neer­den komt nu prima rond, maar 33 procent van de ouderen worstelt ermee

Gabriella Bettonville, Kenniscentrum Nibud

In het geval dat je een eigen huis hebt, zullen je vaste lasten waarschijnlijk dalen zodra je hypotheek is afbetaald en eventuele kinderen uit huis zijn. Maar met de jaren wordt je gezondheid kwetsbaarder en kunnen je zorgkosten stijgen. ,,Je benodigdheden kunnen dus enorm verschillen. Onthoud vooral dat je leven doorgaat. Kijk dus uit met denken dat bijvoorbeeld de waarde van je huis jouw pensioen is, want je moet nog steeds gewoon ergens wonen.’’